Zaštitnik građana je nakon sprovedene kontrole postupanja nadležnih organa i službi u 14 femicida, u 12 slučajeva utvrdio propuste u njihovom radu.
Zaštitnik građana razmatrao je postupanje nadležnih organa i službi u 2 slučaja femicida u Rasinskom okrugu, po zahtevima Udruženja žena Peščanik, slučaj ubistva Slađane Janković, 2013. u Kruševcu i Autonomnog ženskog centra, slučaj ubistva Milice Pavlović, Varvarin, 2015.
U vezi sa tim, zaštnik građana istražio je postupanje Policijske uprave u Kruševcu, Centra za socijalni rad Kruševac, Centra za socijalni rad Varvarin i Ćićevac i Doma zdravlja i Opšte bolnice u Kruševcu.
U slučaju postupanja Policijske uprave Kruševac, Zaštitnik građana i građanki utvrdio je sledeće propuste:
– Policijska uprava u Kruševcu prekršila je proceduru koja podrazumeva informisanje drugih službi, a pre svega organa starateljstva i razmenu informacija sa drugim službama, jer je prilikom dovođenja prijavljenog za porodično nasilje na zahtev Doma zdravlja u zdravstvenu ustanovu u Kruševcu, propustila da obavesti zdravstvenu ustanovu o prijavama porodičnog nasilja koje su protiv njega podnete. Zdravstvena ustanova nije zadržala prijavljenog na lečenju;
– Policijska uprava Kruševac nije postupila u skladu sa Protokolom Ministarstva unutrašnjih poslova po primljenim prijavama – prikupljanje informacija obavila je samo razgovorom sa prijavljenim licem i prijaviteljkom nasilja, iako je prijava podneta zbog fizičkog i verbalnog nasilja (pretnji) koje je prijavljeni vršio u alkoholisanom stanju. Žrtva je upućena da se obrati Centru za socijalni rad od koga policija, međutim, nije zatražila nikakve informacije.
– Policijska uprava u Kruševcu prijavu prijaviteljke da prijavljeni „dolazi pijan i lomi stvari po kući“, „tuče me i to nogama, rukama, motkama i sl“, „šamarao me i tukao rukama i nogama“ procenila kao „loše bračne odnose“.
– Policijska uprava u Kruševcu selektivno je obaveštavala tužioca o primljenim prijavama i nije obaveštavala organ starateljstva, a istovremeno je prijaviteljku uputila da sama podnese prijavu javnom tužiocu „uz opasku da ako tužilac pozove policiju i kaže da se [izvršilac] uhapsi i odredi mera zadržavanja policija će to odmah i učiniti“ (iako se po zakonu prijavljeni mora goniti bez obzira na stav prijaviteljke).
– Najčešće, stav javnih tužilaca bio je da ne postoje elementi krivičnog dela za koje se gonjenje preduzima po službenoj dužnosti – tužilaštva u Čačku, Kruševcu, Somboru, Smederevu, Požarevcu, Beogradu (Prvo osnovno tužilaštvo) i Petrovcu na Mlavi
– Policijska uprava u Kruševcu tražila je od prijaviteljke da priloži lekarsku dokumentaciju kako bi policija preduzela mere i radnje iz svoje nadležnosti. Kako to nije učinila, policijski službenici su u više navrata tražili prijaviteljku, koja je mesec dana nakon podnošenja prijave izjavila da želi da povuče krivičnu prijavu. Stoga je policija sačinila obaveštenje koje je dostavila nadležnom tužilaštvu, ali ne i organu starateljstva.
– Policijska urava Kruševca je u jednom slučaju ubistva žene obavila proveru da li lice prijavljeno za nasilje poseduje oružje, ali u drugom slučaju ubistva to nije učinila.
– U jednom slučaju ubistva žene, Policijska uprava Kruševac je protiv policijskih službenika koji nisu postupali u skladu sa Opštim i posebnim protokolima za zaštitu žena od nasilja u porodici i partnerskim odnosima i Opštim i posebnim protokolima za zaštitu dece od zlostavljanja i zanemarivanja pokrenula disciplinski postupak, u drugom nije. U slučaju u kojem je pokrenut disciplinski postupak, izrečena je kazna u iznosu od 20% od mesečne plate, u jednom mesecu. U disciplinskom postupku nije ispitivana, uzimana u obzir i cenjena činjenica da li su okrivljeni policijski službenici pohađali obuke o rodno zasnovanom nasilju, nasilju nad ženama u porodici i partnerskim odnosima i druge obuke od značaja za postupanje policije u slučaju porodičnog ili partnerskog nasilja nad ženom ili nasilja nad decom.
– Policijska uprava u Kruševcu nije izvestila Centar za SR Varvarin i Ćićevac o dve primljene prijave nasilja, preduzetim radnjama i merama, niti smeštaju prijavljenog u zdravstvenu ustanovu zbog duševnog oboljenja.
U slučaju postupanja organa starateljstva po prijavi Autonomnog ženskog centra, Zaštnik građana utvrdio je sledeće:
– CSR Varvarin i Ćićevac nije pokrenuo niti stranke uputio na pokretanje postupka radi zaštite od nasilja u kome je mogla biti izrečena privremena mera radi zaštite od nasilja iako je procenio da su „prisutni visoki rizici po bezbednost svih članova porodice usled izmenjenog ponašanja obolelog [prijavljenog za nasilje], niti je preduzeo druge mere osim što je „“uputio članove porodice na oprez, dato im je objašnjenje vezano za bolest alkoholizma…data uputstva za podnošenje krivične prijave“.
– Policijska uprava u Kruševcu nije izvestila CSR Varvarin i Ćićevac o dve primljene prijave nasilja, preduzetim radnjama i merama, niti smeštaju prijavljenog u zdravstvenu ustanovu zbog duševnog oboljenja;
– Policijska uprava Kruševac nije izvestila CSR Kruševac ni o jednoj od četiri prijave nasilja povodom kojih je policija postupala;
– CSR Kruševac nije imao informacije po kojima je mogao da postupa.
– Centar za socijalni rad Varvarin i Ćićevac raspolagao je informacijama o nasilju od strane od žrtve i/ili njene porodice
– Opšta bolnica u Kruševcu nije bila informisana o nasilju koje je izvršio pacijent doveden u ustanovu po uputu Doma zdravlja Kruševac i uz asistenciju policije.
Zaštitnik građana je razmatrajući propuste u radu nadležnih službi i organa u Kruševcu ali i u drugim slučajevima femicida odnosno ubistva žena nadležnim Ministarstvima uputio sledeće opšte preporuke:
Potrebno je da Ministarstvo unutrašnjih poslova sprovede analizu rada Policijske uprave za grad Beograd i policijskih uprava u Valjevu, Kikindi, Kruševcu, Požarevcu, Smederevu, Somboru i Čačku i utvrdi razloge načinjenih propusta u zaštiti žena od nasilja u porodici i partnerskim odnosima i postara se da određene mere uključujući i disciplinski postupak ukoliko se pokaže potrebnim budu preduzete i sprovedene.
Potrebno je da Ministarstvo unutrašnjih poslova sprovede mere na osnovu dopisa v.f. načelnika Policijske uprave u Zaječaru, u vezi sa mogućim propustima u radu načelnika Policijske stanice Knjaževac.
Potrebno je da Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja izvrši nadzor nad stručnim radom Gradskog centra za socijalni rad Beograd i centara za socijalni rad Varvarin i Ćićevac, Ivanjica, Kruševac, LJig i Čačak i utvrdi razloge načinjenih propusta u zaštiti žena od nasilja u porodici i partnerskim odnosima.
U isto vreme, Pokrajinski sekretarijat za socijalnu politiku, demografiju i ravnopravnost polova, izvrši nadzor nad stručnim radom Centra za socijalni rad Čoka i Centra za socijalni rad Žitište i utvrdi razloge načinjenih propusta u zaštiti žena od partnerskog i nasilja u porodici.
Potrebno je da Ministarstvo zdravlja, polazeći od činjenica koje je utvrdio Zaštitnik građana, izvrši inspekcijski nadzor nad radom Zdravstvenog centra Čačak, Opšte bolnice u Senti, Doma zdravlja Čoka, Doma zdravlja Malo Crniće i Opšte bolnice u Požarevcu i utvrdi razloge načinjenih propusta u zaštiti žena od nasilja.
Priredila Snežana Jakovljević
Aktuelnosti
